Warunki zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów opłaty z tytułu przedterminowego zakończenia umowy najmu

Podatnik, z uwagi na rosnące koszty działania, wysoką konkurencyjność rynku podejmuje działania mające na celu dostosowanie się do zmieniającej się rzeczywistości gospodarczej oraz utrzymanie zdolności do generowania dochodu. Podatnik podjął decyzję o zamknięciu trzech placówek, co ma prowadzić do redukcji kosztów działania (koszty najmu lokali i obsługi, koszty ochrony, koszty utrzymania infrastruktury informatycznej itp.)

Porozumienia o rozwiązania umowy najmu przewidywały obowiązek zdania lokalu w określonym terminie oraz zapłaty dodatkowego wynagrodzenia z tytułu wcześniejszego rozwiązania umowy najmu.

Kwota tak wyliczonego dodatkowego wynagrodzenia (wynikająca z porozumienia) co do zasady była znacząco niższa niż kwota opłat czynszowych za pozostały okres najmu (dotyczy to zwłaszcza wynegocjowanej kwoty wynagrodzenia 2 z 3 placówek). Na wskutek podjętych działań w projekcjach budżetowych zostały uwzględnione niższe koszty działania– wraz z obniżeniem kosztów czynszu uległy zmniejszeniu inne koszty (np. koszty ochrony, koszty mediów, koszty obsługi administracyjnej, koszty z tytułu podatków itp.).

Pytanie podatnika dotyczyło kwestii czy dokonanie zapłaty dodatkowego wynagrodzenia z tytułu wcześniejszego rozwiązania umowy najmu niezwiązane z zaprzestaniem działalności gospodarczej, będzie stanowić koszt uzyskania przychodu na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy CIT i nie będzie podlegało wyłączeniu na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy CIT?

Dyrektor KIS w interpretacji z dnia 30 sierpnia 2019 r. (sygn. 0114-KDIP2-1.4010.312.2019.1.SP) uznał stanowisko za nieprawidłowe. Sprawa trafiła do sądu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie zgodził się ze stanowiskiem organu podatkowego i uchylił zaskarżoną interpretację.

W uzasadnieniu podkreślił, iż istotnym elementem stanu faktycznego jest, że kwoty jakie będą zapłacone przez podatnika na rzecz wynajmujących, będą i tak mniejsze niż te które byłyby zapłacone gdyby umowy najmu trwały do końca zawartych umów.

Zdaniem Sądu, zgodnie z art. 15 ust. ustawy o CIT kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

Ze stanu faktycznego wynikało jednoznacznie, że podatnik poniósł przedmiotowe koszty po to aby zwiększyć swoją efektywność biznesową oraz zwiększyć kwoty przychodów. Docelowym efektem tak zamierzonego działania podatnika będzie także wzrost dochodów – a w konsekwencji wzrost podatku dochodowego. Zatem z punktu widzenia art. 15 ust. 1 ustawy o CIT przedmiotowy wydatek spełnia przesłanki wskazane w tym przepisie. Są to koszty poniesione w celu osiągnięcia, zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.

Sąd zwrócił uwagę, że w interpretacji organ zastrzegał kilkakrotnie, że Skarb Państwa nie może ponosić negatywnych konsekwencji złych decyzji biznesowych podatnika – nie może ponosić ryzyka, jakie łączą się z podejmowanymi przedsięwzięciami gospodarczymi podatników.

Z powyższym twierdzeniem nie sposób się zgodzić. Jest wręcz odwrotnie – według sądu – w pewnym sensie Skarb Państwa jako wierzyciel podatkowy jest wręcz skazany na takie ryzyko. Dochód podatnika jest kwestią niepewną w gospodarce rynkowej i pewne przedsięwzięcia biznesowe mogą się udać (z taką nadzieją są one podejmowane przez podatnika), ale mogą się także nie udać.

Gdyby podatek zależał od tego, czy takie przedsięwzięcie biznesowe się powiedzie czy nie, to sytuacja podatników byłaby katastrofalna, dlatego że niezależnie od sukcesu swojego przedsięwzięcia biznesowego musieliby płacić podatek oczekiwany przez wierzyciela podatkowego (Skarb Państwa). Takiego rozumowania nie można zaaprobować. Tutaj ryzyko ponosi podatnik, ale o tyle ponosi je także wierzyciel, że wysokość podatku jest funkcją przychodu (dochodu) samego podatnika.

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2020 r. (sygn. III SA/Wa 2401/19).

Dodaj komentarz