Mechanizm podzielnej płatności a nowy JPK_VAT

Nowy JPK_VAT wymusi na podatnikach (oraz księgowych) podwójną weryfikację transakcji (tak przez wystawcę, jak i nabywcę świadczenia). Nowa schema JPK_VAT zakłada m.in. obowiązek oznaczania dokumentów dotyczących transakcji objętych mechanizmem podzielnej płatności (MPP).

W praktyce może to powodować spore zamieszanie po stronie księgowości.

Czym jest MPP (czyli krótka powtórka)?

Mechanizm podzielnej płatności oznacza obowiązek zapłaty przez nabywcę za świadczenia na rzecz klienta z podziałem na:
1) Kwotę netto – na rachunek bieżący,
2) Kwotę VAT wykazaną na fakturze – na rachunek VAT.

Jeżeli:

  1. transakcja jest między podatnikami,
  2. kwota na fakturze przekraczała 15 000 zł oraz
  3. dotyczy świadczeń wymienionych w załączniku nr 15 do ustawy o VAT.

W takim wypadku nabywca jest zobowiązany do zapłaty za fakturę przy zastosowaniu mechanizmu podzielnej płatności.

Kiedy mamy obowiązek oznaczania faktury MPP?

Zgodnie z art. 106e ust. 1 pkt 18a ustawy o VAT faktura musi zawierać dodatkową adnotację „mechanizm podzielonej płatności” w sytuacji, gdy spełnione zostaną łącznie 3 warunki:
• transakcja zawarta jest pomiędzy podatnikami,
• przynajmniej jedna pozycja faktury została wymieniona w załączniku 15 ustawy o VAT,
• wartość brutto faktury przekracza kwotę 15 000 zł.

W przypadku spełnienia powyższych trzech warunków nabywca ma obowiązek dokonania zapłaty z wykorzystaniem mechanizmu podzielonej płatności.

Jak pokazała jednak praktyka, część podatników oznaczała faktury jako MPP, również w sytuacji, gdy nie było to wymagane. Usankcjonowały to podejście organy podatkowe, potwierdzając, że choć nie jest to do końca prawidłowe, to jednak można tak robić.

Przykładowo Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z dnia 27 lipca 2020 r. (sygn. 0111-KDIB3-1.4012.319.2020.1.KO), odpowiadając na pytanie podatnika, czy może każdą fakturę oznaczać jako podlegająca pod „mechanizm podzielonej płatności”, uznał, że choć praktyka taka jest nieprawidłowa, mimo to podatnik ma prawo oznaczać w taki sposób każdą fakturę (podatnik może oprócz elementów obligatoryjnych zamieścić na fakturze również inne informacje, co nie stanowi naruszenia przepisów dotyczących wystawienia faktur).

Jaki są tego konsekwencje?

Niektórzy podatnicy, wystawiając faktury, zamieszczali na każdej adnotację „mechanizm podzielnej płatności”, mimo że w stosunku do danej transakcji nie było takiego obowiązku, a sama transakcja nie była objęta obowiązkiem MPP (nie spełniała ww. warunków do tego).

Od października 2020 będzie to błąd

Nowy JPK_VAT nakazuje oznaczać transakcje, które zgodnie z przepisami podlegają pod mechanizm podzielnej płatności (obligatoryjny MPP).

Potwierdziło to Ministerstwo Finansów w swoich wyjaśnieniach:
„Podatnik dobrowolnie opłaca wszystkie faktury w mechanizmie podzielonej płatności (nawet te, które nie mają adnotacji MPP i przepisy prawa nie nakładają obowiązku zapłaty za nie w reżimie MPP). Czy w przedstawionej sytuacji, w przypadku fakultatywnej zapłaty w MPP, taką fakturę w nowym JPK_VAT z deklaracją należy oznaczać MPP?
Nie, oznaczenie MPP dotyczy wyłącznie transakcji objętej obowiązkiem stosowania mechanizmu podzielonej płatności, zarówno po stronie sprzedaży, jak i zakupu”.

Tym samym to czy faktura będzie prawidłowo oznaczona jako podlegająca pod MPP, nie będzie miało znaczenia dla poprawnego ujęcia jej w nowym JPK_VAT.

Co więcej, nowy JPK_VAT zakłada, że oznaczenie MPP faktury będzie stosowane to transakcji podlegających tylko pod obowiązkowy MPP. W przypadku fakultatywnego MPP taka transakcja nie będzie oznaczana w JPK_VAT jako MPP.

W konsekwencji podatnik może dokonać płatności z podziałem na kwotę netto i VAT, ale w JPK_VAT będzie oznaczał daną fakturę jako „zwykłą”.

Nabywca świadczenia, jeżeli faktura będzie spełniała warunki ustawowe do zaklasyfikowania jako MPP, to w JPK_VAT musi oznaczyć ją jako MPP.

Tym samy, nawet jeżeli nabywca dokona płatności w MPP, a nie był do tego zobowiązany (faktura nie spełniała warunków do zastosowania MPP) to transakcja w JPK_VAT nabywcy nie będzie podlegała oznaczeniu MPP. 

I odwrotnie, jeżeli fakura nie była oznaczona jako MPP, ale spełnia przesłanki do tego (warunki ustawowe), to musi zostać opłacona w MPP oraz w JPK_VAT oznaczona jako MPP.

W przeciwnym wypadku będzie to nieprawidłowość w JPK_VAT.

Analityka JPK_VAT zakłada, że organ podatkowy zestawiając faktury zakupu i sprzedaży obu stron transakcji, dla danej faktury, znajdzie informację o identycznej klasyfikacji faktury dla celów MPP.

Co, jeżeli jednak będzie inaczej?

Zostawmy idealny świat i wróćmy do rzeczywistości.

Wystawca faktur dla „bezpieczeństwa” oznacza wszystkie faktury jako MPP i przyjmuje płatności z podziałem ma netto i VAT. Założenie wydaje się rozsądne, niemniej nie zwalnia go to z obowiązku prawidłowego oznaczenia w JPK_VAT czy dana transakcja sprzedaży podlegała pod obligatoryjny MPP, tj.:
• czy została dokonana pomiędzy podatnikami VAT?
• czy przedmiotem sprzedaży jest świadczenie wskazane w zał. Nr 15 do ustawy o VAT?
• Czy wartość faktury przekracza 15 000 PLN?

W przypadku dokonania błędnej klasyfikacji MPP może przerodzić się to w błąd w JPK_VAT. Tym samym, JPK_VAT sprzedawcy zawiera nieprawidłowość.

Faktura sprzedażowa trafia do nabywcy, który dla celów JPK_VAT również musi dokonać weryfikacji czy dane świadczenie podlega pod obligatoryjne MPP, ponieważ regulacje związane z JPK_VAT wymagają od nabywcy (a dokładnie od jego księgowości) wskazania w JPK_VAT czy faktura podlega pod MPP.

Jeżeli nabywca uzna, że sprzedawca niepoprawnie zaklasyfikował świadczenie dla celów MPP, to w swoim JPK_VAT musi to zrobić poprawnie.

W konsekwencji ta sama faktura u sprzedawcy i u nabywcy ma różne oznaczania w JPK_VAT. Po złożeniu JPK_VAT przez obu podatników taka transakcja zostanie szybko „wyłapana” przez organy podatkowe i będzie podlegała wyjaśnieniom – który z podatników popełnił błąd.

A jak organ podatkowy może to odkryć? Do faktury będziemy przecież podawać kody GTU, a więc organ podatkowy będzie wiedział z jakiej katogorii świadczenia są przedmiotem transkacji.

Na marginesie kody GTU to też będzie ciekawe zagadnienie na odrębny wpis.

Gdzie są obszary ryzyka?

Mechanizm podzielnej płatności z nowym JPK_VAT w mojej opinii jedną z częstszych przyczyn błędów w JPK_VAT.

Wystawianiem faktur zajmują się najczęściej osoby, które nie zawsze mają odpowiednią wiedzę z zakresu prawa podatkowego. Tym samym, będą podążać wg wytycznych przygotowanych przez księgowość lub tak jak im się wydaje.

W takim wypadku klasyfikacja świadczeń dla celów mechanizmu podzielnej płatności będzie wymagała szczególnej weryfikacji po stronie księgowości.

Po stronie kupującego, oprócz samej faktury, konieczna może być weryfikacja dodatkowych informacji związanych z transakcją (co dokładnie było jej przedmiotem, jak wyglądała, itd.). Dlaczego?
Usługa naprawy samochodu, w skład której weszły części zamienne, może nie podlegać pod MPP, ale już sprzedaż części zamiennej oraz usługa montażu, już może być objęta MPP.
Takich obszarów można wymieniać więcej, co niestety zwiększa ryzyko nieprawidłowości. Nie pozostaje nam nic innego jak przygotować się do wejścia JPK_VAT – siebie oraz klientów (a z tym może być trudniej).

Dodaj komentarz